Koniec sezonu motocyklowego to dobry moment, aby dokładniej przyjrzeć się kaskowi. Przez kilka miesięcy zbierał kurz, resztki owadów, pot i zabrudzenia z drogi. Być może kilka razy uderzył o lusterko podczas przenoszenia, spadł z siedzenia albo przeżył z Tobą drobną wywrotkę. Z zewnątrz może nadal wyglądać dobrze, ale wygląd nie zawsze mówi wszystko o jego stanie. Właśnie dlatego jesienią warto odpowiedzieć sobie na dwa pytania. Czy kask potrzebuje jedynie dokładnego czyszczenia i przygotowania do zimowego przechowywania, czy jego dalsze użytkowanie nie ma już sensu? Nie każda rysa oznacza konieczność zakupu nowego modelu. Z drugiej strony niektórych uszkodzeń nie powinno się bagatelizować, nawet jeśli skorupa nadal wygląda niemal jak nowa. Kask jest jednym z najważniejszych elementów wyposażenia motocyklisty. Nie warto więc kierować się wyłącznie jego wyglądem albo tym, ile kosztował. Po zakończeniu sezonu poświęć mu kilkanaście minut więcej niż zwykłe przetarcie wizjera.
Zacznij od dokładnego obejrzenia kasku
Zanim zabierzesz się za mycie, dobrze obejrzyj cały kask w jasnym miejscu. Sprawdź skorupę z każdej strony, okolice wizjera, mechanizm jego mocowania, wloty powietrza, spojlery oraz dolną krawędź. Szukaj głębokich rys, pęknięć, wgnieceń oraz miejsc, w których materiał wygląda inaczej niż wcześniej. Delikatne ślady użytkowania nie muszą oznaczać problemu, ale pęknięcie skorupy albo ślad po mocnym uderzeniu powinny wzbudzić poważne wątpliwości. Przyjrzyj się również paskowi pod brodę. Nie powinien mieć przetarć, naderwań ani innych uszkodzeń. Sprawdź zapięcie i upewnij się, że działa płynnie. Dotyczy to zarówno zapięcia typu DD, jak i mechanizmów mikrometrycznych.
Następnie zajrzyj do wnętrza. Wyściółka po kilku sezonach może stracić sprężystość. Kask, który kiedyś ciasno i równomiernie obejmował głowę, z czasem może zacząć się przesuwać. To ważny sygnał. Zużyte poduszki policzkowe można w wielu modelach wymienić, podobnie jak pozostałe elementy wyściółki. Jeśli jednak problem nie dotyczy tylko miękkiego wnętrza, lecz kask stał się wyraźnie zbyt luźny albo ma już wiele lat, warto dokładniej ocenić sens dalszego użytkowania. Kask motocyklowy powinien być stabilny na głowie. Jeżeli łatwo obraca się na boki, przesuwa przy potrząsaniu głową albo nie trzyma tak jak wcześniej, samo pranie wyściółki nie rozwiąże problemu.
Jak prawidłowo wyczyścić kask motocyklowy po sezonie?
Jeżeli podczas oględzin nie znalazłeś niczego niepokojącego, możesz przejść do czyszczenia. Najlepiej zacząć od skorupy. Nie sięgaj od razu po mocny detergent. Większość zabrudzeń można usunąć za pomocą letniej wody, miękkiej ściereczki i łagodnego środka myjącego, jeśli pozwala na to instrukcja producenta. Zaschniętych owadów nie zdrapuj paznokciem ani twardą gąbką. Zwilż miękką ściereczkę lub ręcznik wodą, połóż go na zabrudzonej powierzchni i poczekaj kilka minut. Resztki zmiękną i łatwiej będzie je usunąć bez rysowania lakieru. Szczególnej ostrożności wymagają kaski matowe. Agresywna chemia, polerowanie czy wosk mogą zmienić wygląd powierzchni. Dlatego przed zastosowaniem jakiegokolwiek kosmetyku warto przeczytać instrukcję konkretnego modelu. Zaleca się stosowanie letniej wody, niewielkiej ilości neutralnego mydła oraz miękkiej ściereczki. Producent odradza między innymi benzynę, środki do mycia szyb i inne rozpuszczalniki, ponieważ mogą uszkodzić elementy kasku. Podobnie wygląda sprawa z wizjerem. Najpierw opłucz albo namocz zabrudzenia. Dopiero później delikatnie przetrzyj powierzchnię. Nie używaj tej samej brudnej szmatki, którą przed chwilą czyściłeś felgę, motocykl czy owiewkę.
Drobinki piasku mogą szybko zostawić rysy w polu widzenia. Jeśli masz Pinlock, postępuj zgodnie z instrukcją jego producenta. Wkładka przeciw parowaniu jest delikatniejsza niż zwykły wizjer i nie warto traktować jej przypadkową chemią. Przy okazji sprawdź sam wizjer. Drobna rysa przy krawędzi nie musi przeszkadzać, ale głębokie zadrapania w centralnym polu widzenia potrafią pogorszyć widoczność, szczególnie po zmroku i podczas jazdy pod słońce. Czasami nie trzeba wymieniać całego kasku, wystarczy nowy wizjer.
Wnętrze kasku też wymaga porządnego czyszczenia
Po całym sezonie największe zabrudzenia często znajdują się tam, gdzie ich nie widać. Wyściółka ma bezpośredni kontakt z głową. Wchłania pot, kosmetyki, kurz i sebum. Jeżeli jeździsz dużo w upalne dni, po kilku miesiącach materiał może wymagać znacznie więcej niż krótkiego przewietrzenia. W wielu współczesnych kaskach poduszki policzkowe i wyściółkę można wyjąć. Jeżeli producent na to pozwala, zdemontuj elementy ostrożnie i zapamiętaj sposób ich mocowania. Do prania użyj łagodnego środka zgodnego z instrukcją kasku. Nie próbuj przyspieszać pracy bardzo gorącą wodą. Po wyczyszczeniu pozostaw wyściółkę do całkowitego wyschnięcia w przewiewnym miejscu. Nie zakładaj jej z powrotem, gdy nadal jest lekko wilgotna.
Suszarka do włosów i kaloryfer nie są dobrym sposobem na skrócenie tego etapu. SHOEI wprost odradza suszenie wyściółki gorącym nawiewem oraz w suszarce bębnowej. Jeżeli w Twoim kasku wnętrza nie można wyjąć, nie zalewaj całej skorupy wodą. Sprawdź instrukcję producenta i użyj metody przeznaczonej dla konkretnej konstrukcji. Przy okazji czyszczenia zajrzyj do kanałów wentylacyjnych. Kurz i drobne owady mogą ograniczać przepływ powietrza. Nie wkładaj jednak ostrych przedmiotów głęboko do kanałów, jeśli nie wiesz, jak są zbudowane. Po czyszczeniu kask powinien wyschnąć naturalnie. Dopiero wtedy można przygotować go do przechowywania.
Upadek kasku z motocykla a wypadek – to nie zawsze ta sama sytuacja
To jedna z najczęstszych wątpliwości motocyklistów. Kask spadł z siedzenia na podłogę garażu. Czy od razu trzeba go wyrzucić? Producenci rozróżniają sytuację, w której pusty kask spada z niewielkiej wysokości, od wypadku, podczas którego motocyklista ma kask na głowie. Upadek pustego kasku z małej wysokości zwykle nie powoduje istotnego ściśnięcia warstwy pochłaniającej energię, ponieważ wewnątrz nie znajduje się masa głowy. Może natomiast ucierpieć lakier, wizjer, mechanizm lub dodatkowe elementy. Nie daje to jednak prawa do ignorowania każdego upadku. Jeżeli kask spadł z dużej wysokości, uderzył o ostrą krawędź, coś ciężkiego na niego spadło albo na skorupie pojawiło się pęknięcie, sytuacja wygląda inaczej. W takim przypadku dalsze użytkowanie może być ryzykowne. Jeszcze poważniej trzeba potraktować wypadek lub mocną wywrotkę.
Kask działa między innymi dzięki warstwie EPS znajdującej się pod skorupą. Ma ona pochłaniać energię podczas uderzenia, częściowo odkształcając swoją strukturę. Problem polega na tym, że uszkodzenie pochłaniającej energię warstwy nie zawsze widać z zewnątrz. Możesz więc oglądać błyszczącą skorupę i uznać, że wszystko jest w porządku, podczas gdy wewnątrz kask już wykonał zadanie, do którego został zaprojektowany. Z tego powodu producenci zalecają wymianę kasku po poważnym uderzeniu lub wypadku. SHOEI podkreśla, że kask uczestniczący w wypadku powinien zostać wycofany z użytkowania nawet wtedy, gdy zewnętrzne ślady są niewielkie albo praktycznie niewidoczne. Jeżeli uderzyłeś głową w nawierzchnię podczas wypadku, nie traktuj braku pęknięcia lakieru jako dowodu, że kask nadal jest bezpieczny. W takiej sytuacji oszczędność na nowym kasku nie ma większego sensu.
Ile lat można używać kasku motocyklowego?
W internecie często pojawia się proste stwierdzenie: „kask jest ważny pięć lat”. To pewne uproszczenie. Nie ma jednej magicznej daty, po której każdy kask nagle przestaje chronić. Dużo zależy od producenta, konstrukcji, warunków przechowywania oraz sposobu użytkowania. Mimo to około pięciu lat normalnego użytkowania jest często spotykaną rekomendacją producentów i organizacji zajmujących się bezpieczeństwem kasków. Zaleca się wymianę kasku po około pięciu latach normalnego użytkowania, pielęgnacji i przechowywania.
Kask przez kilka lat ma kontakt z potem, kosmetykami do włosów, promieniowaniem UV, wysoką i niską temperaturą oraz ciągłym zakładaniem i zdejmowaniem. Zużywa się również wnętrze. Poduszki stopniowo tracą swoją pierwotną objętość, a dopasowanie może się pogorszyć. Materiały ochronne także się starzeją. Nie oznacza to jednak, że pięcioletni kask trzeba oceniać wyłącznie na podstawie kalendarza. Przede wszystkim sprawdź zalecenia producenta swojego modelu. Data produkcji i data rozpoczęcia użytkowania to również dwie różne rzeczy. Kask kupiony kilka lat po wyprodukowaniu, ale przechowywany wcześniej w odpowiednich warunkach, nie jest tym samym co egzemplarz intensywnie używany każdego dnia przez kilka sezonów. Jeżeli producent określa konkretny czas użytkowania, trzymaj się jego zaleceń.
Kiedy czyszczenie wystarczy, a kiedy lepiej kupić nowy kask?
Po zakończeniu sezonu nie musisz automatycznie wymieniać kasku tylko dlatego, że ma brudną wyściółkę, porysowany wizjer albo lekko zużyte poduszki policzkowe. Jeżeli skorupa jest w dobrym stanie, kask nie uczestniczył w wypadku, mieści się w okresie użytkowania zalecanym przez producenta, dobrze pasuje do głowy, a elementy eksploatacyjne można wymienić, dokładne czyszczenie i niewielki serwis często w zupełności wystarczą. Nowy wizjer potrafi przywrócić świetną widoczność. Świeże poduszki policzkowe mogą poprawić dopasowanie. Nowy Pinlock rozwiąże problem mocno zużytej wkładki przeciw parowaniu. Inaczej wygląda sytuacja, gdy pojawiają się oznaki dotyczące samego bezpieczeństwa konstrukcji. Kask warto wycofać, jeśli uczestniczył w poważnym wypadku lub mocnym uderzeniu, ma pękniętą albo wyraźnie uszkodzoną skorupę, nie zapewnia prawidłowego dopasowania mimo wymiany wyściółki albo osiągnął wiek, przy którym jego producent zaleca wymianę. Nie próbuj również samodzielnie naprawiać skorupy klejem, żywicą czy innym domowym sposobem. Podobnie nie powinno się wiercić otworów, wycinać fragmentów EPS ani modyfikować konstrukcji, aby zamontować dodatkowe akcesoria. Kask to nie element motocykla, który warto naprawiać metodą prób i błędów.Jeżeli masz poważne wątpliwości dotyczące jego stanu po uderzeniu, bezpieczniejsze rozwiązanie stanowi wymiana lub kontakt z producentem zgodnie z jego procedurą.
Nie zapominaj o wizjerze, Pinlocku i mechanizmach
Przegląd po sezonie nie powinien kończyć się na skorupie. Wizjer jest Twoim oknem na drogę. Po kilku latach może mieć mnóstwo drobnych zarysowań, których prawie nie zauważasz w garażu. W nocy, przy świetle samochodów jadących z przeciwka, sytuacja może wyglądać zupełnie inaczej. Rysy rozpraszają światło i pogarszają kontrast. Zaleca się wymianę mocno zarysowanych lub trwale zabrudzonych wizjerów. Producent zwraca też uwagę, że poliwęglan z czasem starzeje się pod wpływem promieniowania UV. Jeżeli wizjer ma głębokie rysy w centralnym polu widzenia, nie warto czekać kolejnego sezonu. Sprawdź również mechanizm otwierania.
Wizjer powinien poruszać się płynnie i pewnie pozostawać w ustawionej pozycji. Obejrzyj Pinlock. Jeżeli uszczelka jest uszkodzona, wkładka jest mocno porysowana albo stale pojawia się między nią a wizjerem wilgoć, może być potrzebna regulacja lub wymiana. Przy kaskach szczękowych sprawdź działanie mechanizmu podnoszenia szczęki. W przypadku modeli z blendą przeciwsłoneczną upewnij się, że blenda porusza się bez zacięć. Nie smaruj jednak mechanizmów pierwszym olejem znalezionym w garażu. Używaj tylko produktów i sposobów konserwacji dopuszczonych przez producenta kasku.
Jak przechowywać kask przez zimę?
Po dokładnym czyszczeniu kask musi całkowicie wyschnąć. Dopiero wtedy możesz schować go na kilka miesięcy. Wybierz suche pomieszczenie o dość stabilnej temperaturze. Nie zostawiaj kasku przez całą zimę w wilgotnej piwnicy, tuż przy grzejniku albo w miejscu regularnie nagrzewanym przez słońce. Nie trzymaj go również obok paliwa, rozpuszczalników czy innych agresywnych chemikaliów. Niektóre opary mogą szkodzić materiałom użytym w wizjerze i konstrukcji kasku. Najlepiej umieścić kask w jego materiałowym worku i ustawić w bezpiecznym miejscu, z którego nie spadnie. Nie wkładaj do środka rękawic po całym sezonie i nie traktuj kasku jak pudełka do przechowywania drobiazgów. Czyste, suche wnętrze powinno pozostać czyste i suche aż do rozpoczęcia następnego sezonu. Nie zawieszaj również ciężkiego kasku na lusterku przez wiele miesięcy. To nie jest dobre miejsce ani ze względu na możliwość upadku, ani na nacisk wywierany na elementy wnętrza.
Wymiana kasku nie zawsze oznacza, że stary wygląda źle
To jedna z rzeczy, z którymi motocyklistom trudno się pogodzić. Dobry kask potrafi po kilku latach wyglądać świetnie. Lakier nadal błyszczy. Grafika jest prawie idealna. Wizjer został wymieniony rok wcześniej. Właściciel dbał o sprzęt i nigdy nie rzucał go na podłogę. Mimo tego może przyjść moment, gdy producent zaleci zakończenie użytkowania. Stan wizualny i stan ochronny nie zawsze są tym samym. Dlatego przed kolejnym sezonem sprawdź wiek kasku, datę zakupu oraz zalecenia jego producenta.
Jeśli nie pamiętasz, ile lat ma Twój kask, poszukaj oznaczenia daty produkcji zgodnie z instrukcją danego modelu. Jeśli kask jest stosunkowo młody, nie brał udziału w wypadku i nie ma uszkodzeń, porządne czyszczenie zwykle wystarczy. Jeżeli jednak ma za sobą mocne uderzenie, skorupa budzi wątpliwości albo producent zaleca już wymianę ze względu na czas użytkowania, lepiej zacząć nowy sezon z nowym egzemplarzem. W przypadku kasku nie chodzi przecież o to, żeby wyglądał dobrze na półce. Ma spełnić swoje zadanie wtedy, gdy naprawdę będzie potrzebny.
FAQ – kask motocyklowy po sezonie
Czy kask motocyklowy trzeba wymieniać co 5 lat?
Około pięciu lat normalnego użytkowania to częsta rekomendacja producentów i organizacji takich jak Snell Foundation, ale nie należy traktować jej jako jednej ustawowej daty ważności każdego kasku. Zawsze sprawdź instrukcję i zalecenia producenta swojego modelu.
Czy po upadku kasku z siedzenia trzeba kupić nowy?
Niekoniecznie. Jeżeli pusty kask spadł z niewielkiej wysokości, producenci wskazują, że nie musi to oznaczać uszkodzenia warstwy pochłaniającej energię. Trzeba jednak dokładnie obejrzeć skorupę i elementy zewnętrzne. Przy widocznym uszkodzeniu lub mocnym uderzeniu sytuację należy potraktować poważniej.
Czy kask po wypadku trzeba wymienić, jeśli nie jest pęknięty?
Jeżeli kask przyjął uderzenie podczas wypadku, producenci zalecają jego wymianę. Wewnętrzne odkształcenia warstwy pochłaniającej energię nie zawsze są widoczne z zewnątrz.
Czym najlepiej czyścić kask motocyklowy?
Najbezpieczniej stosować środki zalecane przez producenta. Często wystarczają letnia woda, miękka ściereczka i niewielka ilość łagodnego, neutralnego środka. Unikaj benzyny, rozpuszczalników oraz agresywnej chemii.
Czy wyściółkę kasku można prać w pralce?
Zależy to od konkretnego modelu. Niektórzy producenci dopuszczają delikatne pranie wyjmowanej wyściółki, inni zalecają mycie ręczne. Sprawdź instrukcję swojego kasku i nie susz wkładek wysoką temperaturą.
Czy można suszyć kask suszarką do włosów?
Lepiej tego nie robić. Wysoka temperatura może zaszkodzić materiałom. Wyściółkę i cały kask najlepiej pozostawić do naturalnego wyschnięcia w przewiewnym miejscu.
Kiedy wymienić wizjer w kasku?
Wizjer warto wymienić, gdy ma głębokie rysy, trwałe zabrudzenia lub uszkodzenia pogarszające widoczność. Szczególnie uciążliwe są zarysowania w centralnym polu widzenia, które rozpraszają światło podczas jazdy nocą.
Czy można samemu naprawić pękniętą skorupę kasku?
Nie. Klejenie, wiercenie czy inne ingerencje w skorupę oraz warstwę pochłaniającą energię mogą zmienić właściwości ochronne kasku. Poważnie uszkodzony kask powinien zostać wycofany z użytkowania.
Jak przechowywać kask motocyklowy zimą?
Po dokładnym wysuszeniu przechowuj go w suchym miejscu, z dala od źródeł wysokiej temperatury, bezpośredniego słońca oraz agresywnych chemikaliów. Dobrym rozwiązaniem jest materiałowy worek dołączony do kasku.
Czy luźny kask trzeba wymienić?
Najpierw sprawdź, czy producent oferuje nowe poduszki policzkowe albo elementy wyściółki. Jeśli jednak mimo ich wymiany kask nadal nie trzyma stabilnie głowy, nie powinieneś ignorować problemu. Prawidłowe dopasowanie ma duże znaczenie dla jego działania.