Deszcz, chłodne powietrze i wysoka wilgotność potrafią szybko zmienić spokojną jazdę motocyklem w walkę o dobrą widoczność. Wystarczy kilka minut, aby od wewnętrznej strony wizjera pojawiła się mleczna warstwa pary. Do tego dochodzą krople wody na zewnętrznej powierzchni szyby, odbicia świateł samochodów i mokry asfalt. Szczególnie jesienią problem staje się wyraźny. Parująca szyba w kasku motocyklowym nie jest jedynie kwestią wygody. Gdy przestajesz dobrze widzieć linię drogi, samochód przed Tobą albo pieszego przy przejściu, masz mniej czasu na reakcję. Nerwowe przecieranie wizjera rękawicą zwykle niewiele pomaga, a ciągłe uchylanie szyby podczas deszczu oznacza wodę wpadającą do wnętrza kasku. Można temu zaradzić. Jednym z najpopularniejszych rozwiązań jest Pinlock, ale znaczenie mają również sprawna wentylacja kasku, odpowiednie ustawienie wizjera i sposób jego pielęgnacji. Jeśli często jeździsz jesienią lub w deszczu, warto zrozumieć, skąd właściwie bierze się para i jak ograniczyć jej powstawanie.
Dlaczego szyba w kasku paruje?
Zaparowanie wizjera wynika z różnicy temperatur oraz obecności wilgoci wewnątrz kasku. Podczas oddychania wydychasz ciepłe i wilgotne powietrze. Gdy trafia ono na chłodną powierzchnię wizjera, para wodna zaczyna się na niej skraplać. Powstają wtedy bardzo małe krople wody. Rozpraszają światło i sprawiają, że przez szybę zaczynasz widzieć jak przez matowe szkło. Problem nasila się podczas chłodnych dni. Na zewnątrz może być kilka lub kilkanaście stopni, podczas gdy wnętrze kasku pozostaje znacznie cieplejsze. Im większa różnica temperatur i wyższa wilgotność, tym łatwiej o zaparowanie. Deszcz dodatkowo chłodzi zewnętrzną powierzchnię wizjera. W środku nadal oddychasz ciepłym powietrzem, więc warunki sprzyjające kondensacji stają się jeszcze bardziej wyraźne.
Sytuację pogarsza zatrzymanie motocykla. Podczas jazdy powietrze przepływa przez kanały wentylacyjne, ale po zatrzymaniu na światłach jego ruch słabnie. Właśnie dlatego wizjer często zaczyna gwałtownie parować podczas postoju, nawet jeśli kilka sekund wcześniej był przejrzysty. Znaczenie ma także sposób ułożenia komina lub kominiarki. Jeśli materiał szczelnie zasłania usta i kieruje wydychane powietrze ku górze, duża część wilgoci trafia bezpośrednio na wizjer. Ten sam problem może pojawić się przy źle ułożonym kołnierzu lub osłonie nosa. Nie oznacza to, że w chłodny dzień trzeba zrezygnować z ochrony szyi. Warto natomiast sprawdzić, którędy wydychane powietrze opuszcza kask. Prostym rozwiązaniem może być chwilowe uchylenie wizjera. W wielu kaskach pierwsza pozycja otwarcia tworzy niewielką szczelinę, która zwiększa wymianę powietrza bez konieczności całkowitego podnoszenia szyby. Podczas niewielkiego deszczu może to wystarczyć. Przy ulewie nie zawsze będzie jednak wygodne. Dlatego motocykliści często korzystają z dodatkowej szyby przeciw parowaniu.
Pinlock – jak działa i dlaczego ogranicza parowanie wizjera?
Pinlock to przezroczysta wkładka montowana po wewnętrznej stronie wizjera. Nie zastępuje głównej szyby kasku. Tworzy z nią dodatkową warstwę, której zadaniem jest ograniczenie kondensacji wilgoci w polu widzenia motocyklisty. Wkładkę montuje się pomiędzy specjalnymi pinami znajdującymi się w wizjerze. Nie każda szyba jest do tego przystosowana, dlatego przed zakupem trzeba sprawdzić zgodność z konkretnym modelem kasku i wizjera. Działanie systemu opiera się na dwóch mechanizmach. Pierwszy polega na tworzeniu warstwy powietrza pomiędzy głównym wizjerem a wkładką. Silikonowa uszczelka znajdująca się na obrzeżu Pinlocka powinna dokładnie przylegać do szyby. Powstaje wtedy zamknięta przestrzeń działająca jako izolacja termiczna. Można porównać ją do zasady stosowanej w szybach zespolonych w oknach. Drugi mechanizm wiąże się z materiałem samej wkładki. Powierzchnia Pinlocka pochłania wilgoć, przez co ogranicza tworzenie drobnych kropli odpowiedzialnych za zamglenie pola widzenia. Efekt jest szczególnie zauważalny podczas chłodnej i mokrej pogody. Zamiast co chwilę uchylać wizjer, możesz utrzymać go zamkniętego przez znacznie dłuższy czas.
Pinlock nie jest jednak rozwiązaniem działającym niezależnie od sposobu montażu. Jeśli uszczelka nie przylega równomiernie do wizjera, pomiędzy obie powierzchnie może przedostawać się wilgotne powietrze. Wtedy para pojawi się właśnie w przestrzeni, która powinna pozostawać szczelna. Jeśli zauważysz zaparowanie między Pinlockiem a wizjerem, sprawdź przede wszystkim jego ułożenie i docisk uszczelki. Piny mocujące w wielu systemach mają mimośrodową konstrukcję. Ich odpowiednie ustawienie pozwala regulować napięcie wkładki. Nie warto jednak obracać ich przypadkowo. Zbyt mocny nacisk może spowodować niewłaściwe ułożenie wkładki, natomiast zbyt mały pozostawi szczelinę między uszczelką a wizjerem. Po montażu najlepiej obejrzeć szybę pod światło. Silikonowa krawędź powinna stykać się z wizjerem na całym obwodzie. Warto również zwrócić uwagę na wersję wkładki. W przypadku niektórych kasków dostępne są warianty zapewniające większe pole ochrony przed parowaniem. Dobieraj jednak Pinlock według konkretnego modelu wizjera, a nie wyłącznie marki kasku. Dwa kaski tego samego producenta mogą korzystać z zupełnie innych szyb.
Pinlock paruje – co może być przyczyną?
Założenie wkładki nie oznacza, że można o niej całkowicie zapomnieć. Gdy działa prawidłowo, zwykle nie zwracasz na nią uwagi. Jeśli jednak zaczyna parować, warto znaleźć źródło problemu zamiast od razu kupować nową. Najpierw ustal, po której stronie pojawia się para. Jeśli wilgoć znajduje się pomiędzy głównym wizjerem a Pinlockiem, prawdopodobną przyczyną jest nieszczelność. Silikonowa krawędź może nie przylegać do szyby na całej długości. Czasami wystarcza niewielka szczelina, aby wilgotne powietrze zaczęło dostawać się pomiędzy obie powierzchnie. W takiej sytuacji sprawdź ułożenie wkładki oraz pozycję pinów zgodnie z instrukcją przewidzianą dla danego wizjera. Problemem może być również zabrudzenie powierzchni. Kurz, drobiny piasku albo tłusty ślad przy krawędzi mogą utrudniać prawidłowe przyleganie uszczelki. Jeśli natomiast para pojawia się na powierzchni wkładki od strony twarzy, przyczyną może być wyjątkowo wysoka wilgotność wewnątrz kasku oraz zbyt słaba wentylacja. W bardzo wilgotnych warunkach możliwości pochłaniania wilgoci przez wkładkę również mają swoje granice. Dlatego nawet z Pinlockiem warto pozostawić otwartą przynajmniej część wentylacji, szczególnie w okolicy brody.
Kolejną przyczyną może być wiek lub stan wkładki. Jeżeli Pinlock jest porysowany, zdeformowany albo silikonowa uszczelka została uszkodzona, może działać gorzej niż wcześniej. Uważaj również podczas jego czyszczenia. Wewnętrzna wkładka jest delikatniejsza od standardowego wizjera. Intensywne szorowanie suchą szmatką może pozostawić mikrorysy. Nie należy też traktować jej agresywnymi środkami chemicznymi bez sprawdzenia zaleceń producenta. Mocny płyn do szyb, rozpuszczalnik czy przypadkowy preparat do plastiku może uszkodzić powierzchnię. Bezpieczniejsze jest delikatne płukanie i użycie miękkiej, czystej ściereczki z mikrofibry zgodnie z instrukcją producenta. Po myciu pozwól elementom wyschnąć naturalnie. Nie składaj kasku od razu, jeśli pomiędzy wkładką a wizjerem pozostała wilgoć. Zamknięcie jej w tej przestrzeni oznacza, że problem może pojawić się już na początku następnej trasy.
Jazda motocyklem w deszczu – jak usunąć wodę z zewnętrznej strony wizjera?
Pinlock pomaga przede wszystkim przy parowaniu od wewnątrz. Nie usuwa natomiast kropli deszczu znajdujących się na zewnętrznej stronie szyby. To drugi problem, z którym trzeba zmierzyć się podczas mokrej trasy. Przy odpowiedniej prędkości część kropli spływa z wizjera pod wpływem ruchu powietrza. Kształt kasku i szyby ma tutaj spore znaczenie. Podczas wolnej jazdy po mieście efekt jest jednak znacznie słabszy. Pierwszy odruch często polega na przetarciu szyby rękawicą. Można to zrobić, ale trzeba uważać. Brud, piasek i drobiny z mokrej drogi działają na wizjer jak materiał ścierny. Wielokrotne pocieranie zabrudzonej szyby może pozostawić rysy.
Szczególnie łatwo zauważyć je później podczas jazdy nocą. Światło reflektorów załamuje się na uszkodzonej powierzchni i tworzy rozbłyski, które pogarszają widoczność. Niektóre rękawice turystyczne mają specjalną gumową krawędź na palcu wskazującym lub kciuku. Działa jak niewielka wycieraczka i pozwala zgarnąć wodę z wizjera jednym ruchem. Podczas jesiennej jazdy jest to prosty, ale użyteczny dodatek. Istnieją również preparaty hydrofobowe przeznaczone do wizjerów. Powodują, że woda łatwiej tworzy większe krople i szybciej spływa pod wpływem powietrza. Tutaj trzeba jednak zachować ostrożność. Nie każdy preparat do szyb samochodowych nadaje się do wizjera kasku wykonanego z tworzywa sztucznego. Zawsze sprawdź zgodność środka z materiałem szyby oraz zalecenia producenta kasku. Niewłaściwy preparat może pozostawić nalot, pogorszyć przejrzystość albo uszkodzić powierzchnię. Przed wyjazdem w deszcz warto też dokładnie umyć wizjer. Czysta szyba znacznie lepiej radzi sobie z wodą niż powierzchnia pokryta kurzem, tłuszczem i resztkami owadów.
Nie czekaj z myciem do momentu, aż widoczność zrobi się naprawdę słaba. Zaschniętych zabrudzeń nie usuwaj na sucho. Zwilż powierzchnię, pozwól brudowi zmięknąć i dopiero później delikatnie go usuń. Szczególnej uwagi wymaga jazda nocą. Deszcz sam w sobie zmniejsza kontrast, a mokry asfalt odbija światło latarni i reflektorów. Jeśli do tego wizjer jest porysowany albo zabrudzony od wewnątrz, przed oczami pojawiają się liczne refleksy. Czysty i przejrzysty wizjer jest wtedy równie ważny jak rozwiązanie przeciw parowaniu.
Wentylacja kasku, ustawienie wizjera i codzienne nawyki
Pinlock pomaga ograniczyć jeden z najbardziej dokuczliwych problemów, ale nie należy zapominać o wentylacji samego kasku. Większość współczesnych kasków integralnych i szczękowych ma wloty powietrza w części czołowej oraz przy brodzie. Ich działanie odczujesz głównie podczas jazdy, kiedy przepływ powietrza usuwa część wilgoci z wnętrza. Jesienią pojawia się pokusa, aby zamknąć wszystkie wloty, bo chłodne powietrze nie jest przyjemne. Skutek bywa odwrotny do oczekiwanego. Wilgoć z oddechu zostaje w środku i osiada na wizjerze. Jeśli szyba zaczyna parować, otwarcie wentylacji przy brodzie powinno być jedną z pierwszych reakcji. Przy dużej wilgotności można również delikatnie uchylić wizjer. Nie musi to oznaczać jazdy z całkowicie otwartą szybą. Niewielka szczelina często wyraźnie zwiększa wymianę powietrza. Sprawdź także, czy mechanizm wizjera działa płynnie. Jeśli pierwsza pozycja otwarcia wymaga dużej siły albo szyba sama się zamyka, trudno będzie korzystać z niej w ruchu. Znaczenie ma również deflektor nosa, jeśli producent przewidział taki element. Jego zadaniem jest kierowanie wydychanego powietrza z dala od wizjera. Źle zamontowany albo wyjęty może zwiększyć tendencję szyby do parowania. Podobnie działa kurtyna podbródkowa. Poprawia komfort termiczny i ogranicza hałas, ale jednocześnie zmienia przepływ powietrza wewnątrz kasku. W chłodne dni jest bardzo użyteczna, lecz przy dużej wilgotności warto obserwować, czy nie pogarsza wentylacji.
Nie zapominaj o wnętrzu kasku. Jeśli wyściółka nasiąknęła podczas wcześniejszej jazdy i nie zdążyła wyschnąć, podczas następnej trasy wilgotność wewnątrz od początku będzie większa. Po jeździe w deszczu pozostaw kask w suchym i przewiewnym miejscu. Jeśli konstrukcja pozwala wyjąć wyściółkę, postępuj zgodnie z zaleceniami producenta dotyczącymi suszenia i czyszczenia. Nie zamykaj mokrych rękawic wewnątrz kasku. To wygodny sposób przenoszenia wyposażenia, ale nie wtedy, gdy wszystko jest wilgotne.
Jak przygotować kask do jesiennej jazdy w deszczu?
Przed chłodniejszą częścią sezonu warto poświęcić kilka minut samemu kaskowi. Najpierw sprawdź stan wizjera. Głębokie rysy, trwałe zmatowienie i liczne drobne uszkodzenia stają się szczególnie uciążliwe po zmroku oraz podczas deszczu. Jeśli wizjer jest już mocno zużyty, wymiana może poprawić widoczność bardziej niż kolejne preparaty do czyszczenia. Następnie sprawdź Pinlock. Uszczelka powinna przylegać na całym obwodzie, a pomiędzy wkładką a wizjerem nie powinno być kurzu ani wilgoci. Jeśli wkładka jest przesunięta lub luźna, popraw jej montaż zgodnie z instrukcją przeznaczoną dla konkretnego modelu. Skontroluj wloty powietrza. Kurz, owady i inne zabrudzenia mogą ograniczać przepływ. Sprawdź, czy suwaki wentylacji otwierają się i zamykają bez problemu. Przed dłuższym wyjazdem dobrze jest wykonać krótki test. Załóż kask, zamknij wizjer i sprawdź, jak zachowuje się przy spokojnym oddychaniu. Jeśli zaczyna parować jeszcze przed wyjazdem z garażu, lepiej rozwiązać problem od razu. Podczas jazdy zwracaj uwagę na pierwsze oznaki pogorszenia widoczności. Nie czekaj, aż środek wizjera całkowicie pokryje się parą. Otwórz wentylację albo lekko uchyl szybę wcześniej.
Jeśli mimo tego nic nie widzisz, bezpieczniejszym rozwiązaniem jest zatrzymanie się w odpowiednim miejscu i usunięcie przyczyny niż dalsza jazda z ograniczonym polem widzenia. Podobnie postępuj podczas ulewy. Jeśli ilość wody przekracza możliwości wizjera i nie jesteś w stanie pewnie rozpoznawać sytuacji na drodze, sama technologia przeciw parowaniu nie rozwiąże problemu. Jesienna jazda wymaga również uwzględnienia szybko zapadającego zmroku. Bezbarwny wizjer daje największą uniwersalność po zachodzie słońca. Mocno przyciemniana szyba, która dobrze sprawdza się podczas słonecznego popołudnia, może znacznie pogorszyć widoczność po zmroku lub przy ciężkich chmurach. Jeżeli kask ma wewnętrzną blendę przeciwsłoneczną, możesz korzystać z przezroczystego wizjera i opuszczać blendę tylko wtedy, gdy rzeczywiście jej potrzebujesz. W deszczu warto również zwiększyć dystans od pojazdu jadącego przed Tobą. Nie tylko ze względu na mokrą nawierzchnię. Samochód wyrzuca za siebie mgłę wodną i brud, które szybko osiadają na wizjerze. Kilka dodatkowych metrów może zauważalnie poprawić widoczność.
Najlepszy efekt daje połączenie kilku prostych rozwiązań: sprawnego Pinlocka, czystego wizjera, drożnej wentylacji, odpowiedniego ustawienia kasku i regularnej pielęgnacji szyby. Każdy z tych elementów odpowiada za inną część problemu. Pinlock ogranicza parowanie od wewnątrz, wentylacja usuwa wilgotne powietrze, a zadbana zewnętrzna powierzchnia wizjera ułatwia radzenie sobie z deszczem. Jeśli jeździsz przez całą jesień, warto traktować przygotowanie wizjera tak samo jak sprawdzenie opon czy oświetlenia. Dobra widoczność nie powinna być czymś, o czym przypominasz sobie dopiero wtedy, gdy szyba zaparuje na pierwszym skrzyżowaniu.